Cynamon w higienie jamy ustnej – co mówią badania?

Cynamon kojarzymy przede wszystkim z kuchnią – szarlotką, owsianką czy rozgrzewającą herbatą. Okazuje się jednak, że od pewnego czasu interesują się nim również naukowcy zajmujący się higieną jamy ustnej. Powód? Cynamon zawiera związki wykazujące w badaniach laboratoryjnych aktywność wobec niektórych mikroorganizmów występujących w jamie ustnej. Badano również płukanki zawierające ekstrakt z cynamonu. Czy zatem zwykła woda z cynamonem może stać się naturalnym uzupełnieniem codziennej higieny?

Cynamon to nie tylko aromatyczna przyprawa

Charakterystyczny zapach i smak cynamonu związane są między innymi z obecnością aldehydu cynamonowego (cinnamaldehyde). To jeden ze związków, którym przypisuje się dużą część obserwowanej w laboratorium aktywności przeciwdrobnoustrojowej cynamonu.

Przegląd badań dotyczących zastosowania cynamonu w stomatologii wskazuje, że ekstrakty, olejki oraz wyizolowane związki pochodzące z różnych gatunków Cinnamomum wykazują aktywność wobec szeregu mikroorganizmów związanych z jamą ustną. Jednocześnie autorzy zwracają uwagę, że liczba badań klinicznych z udziałem ludzi pozostaje ograniczona.

Cynamon a bakterie odpowiedzialne za płytkę nazębną

Jednym z najczęściej badanych mikroorganizmów jest Streptococcus mutans. Bakteria ta uczestniczy w powstawaniu biofilmu nazębnego i procesach prowadzących do rozwoju próchnicy.

Co pokazały badania laboratoryjne?

W badaniach in vitro wodny ekstrakt z cynamonu ograniczał wzrost S. mutans oraz tworzenie przez te bakterie biofilmu. Ciekawych wyników dostarczyły również doświadczenia z olejkiem cynamonowym. W jednym z badań porównujących olejek cynamonowy i goździkowy olejek z cynamonu wykazywał aktywność wobec wszystkich dziesięciu analizowanych szczepów bakterii jamy ustnej, w tym Streptococcus mutans.

Nie oznacza to jednak, że olejek cynamonowy powinno się samodzielnie dodawać do domowej płukanki. Olejki eteryczne są substancjami silnie skoncentrowanymi i mogą działać drażniąco na błonę śluzową.

Płukanka z cynamonem kontra chlorheksydyna – ciekawe badanie

Jeszcze ciekawsze od doświadczeń laboratoryjnych jest badanie kliniczne obejmujące 105 osób. Uczestników podzielono na trzy grupy stosujące płukankę zawierającą:

• ekstrakt cynamonowy,
• 0,2% chlorheksydynę,
• wodę destylowaną.

Badanie trwało cztery tygodnie.

Cynamon a biofilm w jamie ustnej

Pojedyncze bakterie to tylko część problemu. W jamie ustnej mikroorganizmy tworzą złożone społeczności określane jako biofilm. I właśnie wpływ cynamonu na biofilm jest jednym z ciekawszych kierunków badań.

W doświadczeniach laboratoryjnych ekstrakty cynamonowe hamowały tworzenie biofilmu przez wybrane bakterie związane z chorobami przyzębia. Autorzy podkreślili jednak potrzebę dalszych badań z udziałem ludzi, zanim można będzie ocenić skuteczność takich preparatów jako płukanek do jamy ustnej. Podobne wyniki uzyskiwano w modelach wielogatunkowego biofilmu z zastosowaniem nanoemulsji olejku cynamonowego.

A co z nieświeżym oddechem?

To kolejny interesujący trop. Jednym z mikroorganizmów wiązanych z powstawaniem nieprzyjemnego zapachu z ust jest Solobacterium moorei. W badaniu laboratoryjnym olejek z kory cynamonu ograniczał wzrost tej bakterii, wpływał na jej biofilm oraz zmniejszał produkcję siarkowodoru – jednego z lotnych związków siarki odpowiedzialnych za nieprzyjemny zapach.

Czy wystarczy wsypać cynamon do wody?

Tu pojawia się najważniejsze zastrzeżenie.

W badaniach stomatologicznych najczęściej wykorzystywano przygotowane ekstrakty cynamonowe, olejki lub odpowiednio opracowane płukanki. Nie były to po prostu szklanki zimnej wody z łyżeczką cynamonu. Przegląd badań dotyczących cynamonu w stomatologii pokazuje dużą różnorodność stosowanych ekstraktów i formulacji. Dlatego nie możemy zakładać, że domowa „woda z cynamonem” będzie działała tak samo jak preparat stosowany w eksperymencie naukowym. Może być ciekawym elementem domowego rytuału higienicznego, ale nie powinna zastępować szczotkowania zębów, oczyszczania przestrzeni międzyzębowych ani postępowania zaleconego przez dentystę.

Cynamon może również podrażniać

Naturalne nie zawsze oznacza obojętne dla organizmu! Produkty zawierające związki cynamonowe mogą u części osób wywoływać reakcję kontaktową błony śluzowej jamy ustnej. W literaturze opisano przypadki związane między innymi z gumami do żucia, pastami do zębów czy płynami zawierającymi aromaty cynamonowe.

Z tego powodu szczególnie ostrożnie należy podchodzić do nierozcieńczonych olejków eterycznych z cynamonu i domowych eksperymentów z ich stosowaniem w jamie ustnej.

Cynamon i higiena jamy ustnej – obiecujący kierunek

Cynamon okazuje się znacznie ciekawszą przyprawą z punktu widzenia stomatologii, niż mogłoby się wydawać. Badania laboratoryjne wskazują na jego aktywność wobec wybranych bakterii i biofilmów, a pojedyncze badania kliniczne sugerują, że odpowiednio przygotowane ekstrakty cynamonowe mogą wpływać na ilość płytki nazębnej i parametry związane ze stanem dziąseł.

Najciekawszy wniosek wynikający z badań: cynamon zawiera substancje, które rzeczywiście interesują naukowców zajmujących się mikrobiologią jamy ustnej. Być może w przyszłości będą one częściej wykorzystywane również w odpowiednio opracowanych produktach do jej higieny.

Źródła

• Gupta D. i wsp. Effect of Cinnamon Extract and Chlorhexidine Gluconate (0.2%) on the Clinical Level of Dental Plaque and Gingival Health: A 4-Week, Triple-Blind Randomized Controlled Trial. Journal of the International Academy of Periodontology, 2015.
• Yanakiev S. Effects of Cinnamon (Cinnamomum spp.) in Dentistry: A Review. Molecules, 2020.
• Alshahrani A.M. i wsp. In vitro Cariostatic Effects of Cinnamon Water Extract on Nicotine-induced Streptococcus mutans Biofilm. 2020.
• LeBel G. i wsp. Effect of cinnamon (Cinnamomum verum) bark essential oil on a model of oral halitosis. Archives of Oral Biology, 2017.