Jod w diecie

JOD w diecie jest niesłychanie ważny. W artykule Jod – pierwiastek, których chroni zdrowie i życie przeczytasz o skutkach niedoboru i właściwościach leczniczych jodu nieorganicznego - bezpiecznej formy tego pierwiastka. Istnieje jednak wiele zależności, które utrudniają wchłanialność jodu, m.in. skład diety. I tak na przykład: brokuły, brukselka, kapusta, szpinak, proso, rzepa obniżają jego wchłanianie. Ważną rolę odgrywa także witamina A i białko. Czy możliwe jest takie przyjmowanie jodu w diecie, aby zapewnić sobie właściwy poziom tego pierwiastka?

Źródła jodu w diecie

Źródła jodu w diecie są różne:
1. Przyjmowanie jodu w postaci suplementu diety, np.: https://zdrowersi.pl/12081-jod-potassium-iodide-aliness-tabletki-200mcg.html.
2. Spożywanie jedzenia i napojów zawierających w składzie jod.
3. Stosowanie jodowanej soli kuchennej.

Ograniczenie się tylko do pożywienia i soli kuchennej jako źródeł jodu nie przynosi trwałych i skutecznych efektów. Dlaczego?
- bogate w jod są tylko tereny nadmorskie. Jodki dostają się do atmosfery i stamtąd trafiają do gleby i wód. Ziemie oddalone od wybrzeży, szczególnie tereny górskie są bardzo ubogie w jod. Zawartość tego pierwiastka w pożywieniu zależy od jego ilości w glebie. Czy posiadamy wiedzę, z jakich terenów pochodzi spożywana przez nas żywność?
- jod posiada silne właściwości sublimacyjne – szybko paruje. Dlatego przyjmowana ilość tego pierwiastka w soli jest znacznie niższa niż ta zadeklarowana na opakowaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe informacje, nie można jasno stwierdzić, jaką ilość jodu przyjmujemy codziennie wraz z dietą.

Jak uzupełnić jod w diecie?

Jak uzupełnić jod w diecie? Najlepiej połączyć wszystkie trzy powyższe źródła. Warto przy tym pamiętać o:
a) właściwościach sublimacyjnych jodu, które dotyczą nie tylko ulatniania się z jodowanej soli, ale również utraty tego pierwiastka w trakcie obróbki cieplnej pożywienia.
b) produktach, które utrudniają jego wchłanialność: nie przyjmuj suplementu diety z jodem oraz pożywienia potencjalnie zawierającego ten pierwiastek razem z warzywami zielonymi (brokułami, brukselką, szpinakiem), kapustą i rzepą.

Jod w diecie wegańskiej

Jod w diecie wegańskiej trudniej uzupełnić ze względu na oczywisty fakt pomijania odzwierzęcych źródeł tego pierwiastka (dorsz, mintaj, makrela, sardynka, sery tłuste, jaja kurze, mleko, wątroba wieprzowa).

Do dyspozycji pozostają: glony, woda pitna wzbogacona o jod, jodowana sól kuchenna, orzechy laskowe, płatki owsiane, groszek zielony, fasola biała, banany i pomidory. Pamiętać trzeba jednak, że ilość jodu w jedzeniu jest uzależniona od ilości jodu w glebie.

Ciekawym rozwiązaniem jest przyjmowanie suplementu diety z jodem, który stworzono na bazie ekologicznych alg Ascophyllum nodosum: https://zdrowersi.pl/4059-jod-aliness-150-mcg-beorganic-100-tabletek.html.

Jod w pokarmie warzywach i owocach

Jod w pokarmie uzależniony jest od poziomu nasycenia tym pierwiastkiem:
- gleby (ma to wpływ na ilość jodu w warzywach i owocach),
- pasz dla zwierząt (decyduje to o wartościach jodu w jajkach, nabiale i mięsie),
- wody.

Podsumowując, jod w pokarmie, tzn. jod w warzywach, jod w owocach, jod w mięsie czy w wodzie nie ma stałych, jasno określonych wartości. Dlatego jeżeli wiesz, że zamieszkujesz na terenie ubogim w jod, jeśli nie masz pewności co do zawartości tego pierwiastka w pożywieniu, warto określić jego poziom we krwi  i w razie konieczności wprowadzić bezpieczną, zrównoważoną suplementację. Produkty do celu możesz przejrzeć tu: Suplementy diety jod.


Źródła:
1. Gietka-Czernel M., Profilaktyka niedoboru jodu, (w:) „Postępy Nauk Medycznych”, 12/2015, s. 839-845, dostęp online: https://www.czytelniamedyczna.pl/5426,profilaktyka-niedoboru-jodu.html, 24.10.2022.
2. Praca zbiorowa, Tabele składu i wartości odżywczej żywności,Warszawa 2005.